Φοροαπόψεις – 04/05/2017

Ανάδειξη και σχολιασμός επίκαιρων φορολογικών,
εργατικών, ασφαλιστικών & οικονομικών θεμάτων

• Εφαρμόζονται τα τεκμήρια σε περίπτωση ανέγερσης επαγγελματικής στέγης από φυσικό πρόσωπο επιχειρηματία:
  Σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν.4172/2013 (ΚΦΕ) ορίζεται η ανέγερση οικοδομής από φυσικό πρόσωπο (ιδιώτης) ως δαπάνη που αποτελεί τεκμήριο εισοδήματος. Στην εγκύκλιο ΠΟΛ 1076/2015 αναφέρεται πως :«Σημειώνεται ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται μόνο όταν τις οικείες δαπάνες πραγματοποιούν φυσικά πρόσωπα, ως ιδιώτες και όχι στα πλαίσια άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας όπου οι σχετικές αγορές έχουν καταχωρηθεί στα λογιστικά τους αρχεία.»Εν πρώτοις με τη διατύπωση αυτή δημιουργείται η εντύπωση πως δεν τίθεται ζήτημα τεκμηρίου για ανέγερση ακινήτου εφόσον γίνεται στα πλαίσια επιχειρηματικής δραστηριότητας. Παρότι δεν έχει πάρει ρητά θέση το Υπ. Οικονομικών μέσω εγκυκλίου ή απάντησης σε ερώτημα, κατά την άποψή μας η ανέγερση επαγγελματικής στέγης από φυσικό πρόσωπο αποτελεί τεκμήριο εισοδήματος. Την γνώμη αυτή διατυπώνουμε ερειδόμενοι στον νόμο 2238/1994 (προϊσχύον Κ.Φ.Ε.), τις σχετικές εγκυκλίους και διοικητικές λύσεις που είχαν δοθεί. Για το ζήτημα αυτό θα επανέλθουμε με αρθρογραφία.
• Επιτρέπεται η διανομή μερίσματος Α.Ε. σε μετρητά:
  Η διανομή μερίσματος προβλέπεται στον νόμο 2190/1920 (νόμος Α.Ε.) και συγκεκριμένα στα άρθρα 44-47.  Μετά την παρακράτηση του ετήσιου τακτικού αποθεματικού (1/20 επί των καθαρών κερδών) η Γενική Συνέλευση δύναται να διανείμει το υπόλοιπο κέρδος στους μετόχους ως μέρισμα. Ο νόμος αυτός δεν κάνει κάποια πρόβλεψη ως προς την μορφή υπό την οποία μπορεί να καταβληθεί το μέρισμα, ήτοι σε μετρητά ή με τραπεζική κατάθεση. Φυσικά, σε περίπτωση που το καταστατικό ορίζει πως το μέρισμα κατατίθεται σε τραπεζικό λογαριασμό, τότε υπερισχύει το καταστατικό και η καταβολή σε μετρητά απαγορεύεται.
• Οι μέτοχοι μιας Α.Ε. ευθύνονται μέχρι του ποσού των εισφορών τους στην ανώνυμη εταιρεία.
  Σε περίπτωση που μία εταιρεία εκκαθαρίζεται και απομένουν στα βιβλία της ακάλυπτες ζημίες και το προϊόν της εκκαθάρισης (κεφάλαια εταιρείας) δεν είναι επαρκές για να ικανοποιηθούν όλοι οι δανειστές, τότε οι μέτοχοι δεν έχουν άλλη ευθύνη πέραν των εισφορών τους στο κεφάλαιο της εταιρείας. Σε περίπτωση που για δικούς τους λόγους οι μέτοχοι επιθυμούν να καταβάλουν τις υπόλοιπες οφειλές της εταιρείας στους δανειστές, τότε πρέπει να προχωρήσουν σε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου και οι δανειστές να ικανοποιηθούν από το κεφάλαιο αυτό.
• Οι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής εξαιρούνται από φορολόγηση με βάση τα τεκμήρια για αντικειμενικές δαπάνες και για δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (εφόσον έχουν μηδενικό εισόδημα στην Ελλάδα):
  Τα τεκμήρια (ή διαφορετικά «ο εναλλακτικός τρόπος υπολογισμού ελάχιστης φορολογίας» όπως τιτλοφορείται στο κεφάλαιο Δ’ του ν.4172/2013) εφαρμόζονται όταν το τεκμαρτό εισόδημά ενός φορολογούμενου είναι υψηλότερο από το συνολικό ετήσιο εισόδημά του. Το τεκμαρτό εισόδημα υπολογίζεται με βάση τις δαπάνες διαβίωσης του φορολογούμενου και των εξαρτώμενων μελών του αλλά και με βάση τις δαπάνες που γίνονται για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων (π.χ. αγορές ακινήτων, αυτοκίνητα, κ.α.). Τα τεκμήρια δεν υπολογίζονται από την εφορία ειδικά για αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες φυσικού προσώπου που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή. Επίσης τα τεκμήρια δεν εφαρμόζονται προκειμένου για δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων φυσικού προσώπου που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή εφόσον δεν αποκτά εισόδημα στην Ελλάδα (βλ. άρθρα 31 και 33 Ν.4172/2013). Απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα χρήματα αυτά να είναι νόμιμα εισηγμένα στην Ελλάδα και δηλωμένα φορολογικά.
•  Εκπίπτει από τα κέρδη ατομικής επιχείρησης η δαπάνη μίσθωσης αυτοκινήτου (leasing):
  Σύμφωνα με το άρθρο 22 του ν.4172/2013 επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών που:-          πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της,-          αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση,

  –          εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά

  Η νομοθεσία δεν θέτει άλλους περιορισμούς όσον αφορά τις εκπιπτόμενες δαπάνες καθώς η μίσθωση αυτοκινήτου δεν περιλαμβάνεται στο άρθρο 23 του ν.4172/2013 που απαριθμεί περιοριστικά τις μη εκπιπτόμενες δαπάνες. Άρα, εφόσον η χρήση του αυτοκινήτου γίνεται αποκλειστικά για τους επιχειρηματικούς σκοπούς του ιδιώτη, τότε το σύνολο της δαπάνης μίσθωσης (σύνολο αξίας μισθώματος) εκπίπτει από τα κέρδη. Με βάση τα ανωτέρω, ο φοροτέχνης-λογιστής δεν υποχρεούται να προβεί σε αναμόρφωση των δαπανών της επιχείρησης. Όμως, η φορολογική αρχή έχει τη δυνατότητα να κρίνει πως οι δαπάνες αυτές τουλάχιστον σε ένα μέρος αφορούν προσωπική του μη επαγγελματική χρήση και γι αυτό να τις απορρίψει εν μέρει. Το βάρος απόδειξης στην περίπτωση αυτή σύμφωνα και με την πρόσφατη νομολογία 884/2016 του ΣτΕ, το φέρει η Φορολογική αρχή.

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη