Φοροαπόψεις – 13/04/2017

Ανάδειξη και σχολιασμός επίκαιρων φορολογικών,
εργατικών, ασφαλιστικών & οικονομικών θεμάτων

• Εξωδικαστικός συμβιβασμός υπερχρεωμένων επιχειρήσεων:Εισήχθη στην Επιτροπή της Βουλής το νομοσχέδιο για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό υπερχρεωμένων επιχειρήσεων. Το νομοσχέδιο αυτό το οποίο έχει τύχει της έγκρισης των θεσμών, σκοπό έχει την παροχή της δυνατότητας σε βιώσιμες επιχειρήσεις, μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, να ρυθμίσουν μαζικά το σύνολο των χρεών τους προς τρίτους (ιδιώτες – δημόσιο – τράπεζες) και όχι με διμερείς διακανονισμούς όπως γινόταν έως σήμερα.  Προκειμένου μια επιχείρηση να κριθεί επιλέξιμη για υπαγωγή στον διακανονισμό πρέπει το σύνολο των οφειλών να ξεπερνά τις 20.000 ευρώ μέχρι τις 31/12/2016 αλλά και να κρίνεται βιώσιμη εφόσον κάλυπτε τα τρέχοντα έξοδά της, σε τουλάχιστον μία από τις τρεις τελευταίες χρήσεις, παρουσιάζοντας θετικά καθαρά αποτελέσματα προ φόρων τόκων και αποσβέσεων. Οι πιστωτές ψηφίζουν για το αν κάνουν αποδεκτό ή όχι το εκάστοτε προτεινόμενο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Εφόσον τουλάχιστον το 60% του συνόλου των οφειλών εγκρίνει το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η σύμβαση αυτή δεσμεύει και τους μειοψηφήσαντες καθώς και τους μη συμμετέχοντες πιστωτές, με την προϋπόθεση ότι θα επικυρωθεί με δικαστική απόφαση αν χρειαστεί. Ο εξωδικαστικός συμβιβασμός δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη να επιτύχει μειώσεις επιτοκίου, επιμηκύνσεις περιόδου αποπληρωμής έως και διαγραφές οφειλών. Το δημόσιο ως πιστωτής συμμετέχει στη διαπραγμάτευση προσφέροντας κατά περίπτωση και ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης έως 120 δόσεις. Αναμένουμε να δούμε την τελική μορφή του νόμου όπως θα ψηφιστεί μετά από ενδεχόμενες παρεμβάσεις.

• Η σύμβαση εργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου με μπλοκάκι μπορεί να είναι και προφορική: Σύμφωνα με το άρθρο 39 παρ. 9 του ν.4387/2016 οι αμειβόμενοι με ΔΠΥ (μπλοκάκι) οι οποίοι εργάζονται σε 1 ή 2 εργοδότες  εξομοιώνονται ασφαλιστικά με τους μισθωτούς. Προκειμένου να οριστεί το πλαίσιο και οι όροι συνεργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου έχει δημιουργηθεί στην πλατφόρμα του ΕΦΚΑ υπηρεσία για την διαχείριση συμβάσεων από τις οποίες προκύπτει υποχρέωση έκδοσης Δ.Π.Υ. Όπως διευκρινίστηκε και από την πρόσφατη εγκύκλιο Φ 80000/οικ. 17002/739/2017, οι συμβάσεις μεταξύ εργαζόμενου και εργοδότη (όροι συνεργασίας π.χ. αμοιβή, ωράριο κλπ.) με βάση τις οποίες συμπληρώνονται τα στοιχεία στην ηλεκτρονική πλατφόρμα αυτή δεν χρειάζεται να είναι έγγραφες αλλά αρκεί και να είναι προφορικές.
• Μεταβίβαση επικαρπίας μετοχών με γονική παροχή: Η μετοχή μπορεί να είναι αντικείμενο σύστασης εμπραγμάτων δικαιωμάτων μεταξύ των οποίων και της επικαρπίας. Με την μεταβίβαση της επικαρπίας ή της ψιλής κυριότητας, ο επικαρπωτής (π.χ. ο πατέρας κρατά την επικαρπία και το τέκνο παίρνει την ψιλή κυριότητα ή το αντίστροφο) έχει την πλήρη χρήση και κάρπωση της μετοχής (ΑΚ άρθρο 1142). Αυτό σημαίνει πως ο επικαρπωτής της μετοχής θα εισπράττει και θα φορολογείται τα μερίσματα αλλά και θα ψηφίζει στις Γενικές Συνελεύσεις (βλέπε ΑΚ άρθρα 1176-1178) αρκεί η μεταβίβαση της επικαρπίας να έχει καταγραφεί στο βιβλίο μετόχων. Αν προβλέπεται διαφορετικά από το καταστατικό η μεταβίβαση της επικαρπίας ή η παροχή της ψήφου στον επικαρπωτή απαγορεύεται. Για τον προσδιορισμό του φόρου γονικής παροχής και της αξίας της επικαρπίας των μετοχών, εφαρμογής θα τύχουν τα άρθρα 12 και 15 του ν.2961/2001. Προσοχή: Με βάση τον ασφαλιστικό νόμο 4387/2016 δεν γίνεται διαχωρισμός μεταξύ ψιλού κυρίου και επικαρπωτή. Αυτό συνεπάγεται πως οφείλει ασφαλιστικές εισφορές ο επικαρπωτής μετοχών που είναι και μέλος Δ.Σ. (ΑΡ. ΠΡΩΤ.ΔΙΑΣΦ/Φ3/18/21207).
• Υποχρέωση φορολογικής αρχής για απόδειξη πηγής προέλευσης των εισοδημάτων:Εισοδήματα που αφορούν χρήσεις έως και 31/12/2013 φορολογούνται με τον ν. 2238/1994. Το άρθρο 48 παρ. 3 του νόμου αυτού προβλέπει πως «Ως εισόδημα από υπηρεσίες ελευθερίων επαγγελμάτων λογίζεται και κάθε εισόδημα που δεν μπορεί να υπαχθεί σε κάποια από τις κατηγορίες Α’ έως Ζ’ της παρ. 2 του άρθρου 4. Σε προσαύξηση περιουσίας που προέρχεται από άγνωστη ή μη διαρκή ή μη σταθερή πηγή ή αιτία, ο φορολογούμενος μπορεί να κληθεί να αποδείξει είτε την πραγματική πηγή ή αιτία προέλευσής της είτε ότι φορολογείται από άλλες διατάξεις είτε ότι απαλλάσσεται από το φόρο με ειδική διάταξη, προκειμένου αυτό να μην φορολογηθεί ως εισόδημα από υπηρεσίες ελευθερίων επαγγελμάτων της χρήσης κατά την οποία επήλθε η προσαύξηση». Ενώ ο νόμος ρίχνει το βάρος στον φορολογούμενο να αποδείξει στην συγκεκριμένη περίπτωση πως το ελεγχόμενο εισόδημα δεν ήταν από ελευθέριο επάγγελμα ώστε να μην φορολογηθεί ως τέτοιο, το ΣτΕ με την απόφαση 886/2016 ρίχνει το βάρος απόδειξης στην φορολογική αρχή.  Συγκεκριμένα το ΣτΕ ορίζει πως η φορολογική αρχή οφείλει να αποδείξει ότι ο επιτηδευματίας εισέπραξε το επίμαχο ποσό ως αμοιβή για την παροχή υπηρεσιών, στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας προκειμένου να φορολογηθεί με τον συντελεστή αυτόν.
• Εκπίπτουν οι μη καταβληθέντες τόκοι δανείων από τις δαπάνες: Κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, οι οποίες:α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της,

  β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση,

  γ) εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.

  Το άρθρο 23 του ν.4172/2013 προσδιορίζει συγκεκριμένα ποιες δαπάνες δεν εκπίπτουν από τα έξοδα της επιχείρησης και οι μη καταβληθέντες δανειακοί τόκοι δεν είναι μεταξύ αυτών.

  Οι διατάξεις του ν.4172/2013 δεν θέτουν ως προϋπόθεση την προηγούμενη καταβολή των τόκων προκειμένου να εκπέσουν αυτοί από τις δαπάνες της επιχείρησης.

• Εταιρικά μερίδια υπέρ το άρτιο και στις ΙΚΕ:Σύμφωνα με πρόσφατη γνωμοδότηση του ΝΣΚ (63/2017) είναι επιτρεπτή η έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο και από τις Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες.Η έκδοση μεριδίων υπέρ το άρτιο σημαίνει ουσιαστικά πως σε περίπτωση αύξησης του κεφαλαίου της εταιρείας, ο νεοεισερχόμενος εταίρος θα καταβάλει παραπάνω χρήματα από την ονομαστική αξία για την απόκτηση μεριδίων. Καταβάλει 1.000 ευρώ για μερίδια αξία 700 ευρώ, όπου τα 300 είναι η διαφορά υπέρ το άρτιο που θα κατατεθεί σε ειδικό αποθεματικό και μπορεί μελλοντικά ενδεχομένως να κεφαλαιοποιηθεί ή διανεμηθεί. Αξίζει να σημειώσουμε πως φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου καταβάλλεται για το σύνολο των εισφερόμενων χρημάτων του νέου εταίρου (κεφάλαιο + υπέρ το άρτιο διαφορά).

  Υπέρ το άρτιο εταιρικά μερίδια εκδίδονται μόνο για κεφαλαιακές εισφορές και όχι για εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές εισφορές.

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη